Niets brengt mensen zo gezellig samen als een rijkgevulde borrelplank. Maar wist je dat je die plank nóg specialer kunt maken? Door een borrelplank te graveren met een eigen ontwerp, een mooie quote of een speciale datum, verander je een simpel stuk hout in een blijvende herinnering.

Of je nu een uniek huwelijkscadeau wilt maken, je eigen logo op je serveerplanken wilt zetten of gewoon een nieuwe hobby zoekt: in deze uitgebreide gids leggen we je stap voor stap uit hoe je een houten plank professioneel graveert.

De basis: Welk hout is geschikt?

Niet elke houten plank is geschikt om te graveren. Omdat een borrelplank in contact komt met voedsel en vaak wordt afgewassen, is de houtkeuze essentieel.

Beuken- en eikenhout: Deze hardhoutsoorten zijn de favoriet van veel graveurs. Ze hebben een fijne structuur, splinteren niet snel en de gravure wordt mooi donker en strak.
Bamboe: Een duurzame keuze die erg populair is. Let wel op: bamboe is erg hard en heeft ‘nerven’, waardoor je soms iets meer geduld moet hebben bij het graveren.
Vermijd: Grenen- of vurenhout. Deze zijn te zacht en bevatten vaak veel hars, wat gaat roken en vlekken tijdens het branden.

Belangrijke tip: Koop een onbehandelde plank. Planken die al in de olie of lak staan, kunnen schadelijke dampen afgeven wanneer je er met hitte op werkt.

Wat heb je nodig?

Je kunt op twee manieren te werk gaan: handmatig met een houtbrandpen (pyrografie) of met een lasergraveermachine. Voor deze gids focussen we op de toegankelijke methode: de houtbrandpen.

Dit heb je nodig:

Een onbehandelde houten borrelplank.
Een houtbrandset (pyrografiepen).
Grafietpapier (om je ontwerp over te trekken).
Een potlood en schilderstape.
Fijn schuurpapier (korrel 240 of hoger).
Food-safe onderhoudsolie (bijvoorbeeld druivenpitolie of speciale minerale olie).

Stap-voor-stap een borrelplank graveren

Stap 1: Je ontwerp voorbereiden

Print je ontwerp uit op papier. Houd het voor je eerste project simpel: een tekst of een lijntekening werkt het beste. Leg een velletje grafietpapier op de plank, leg je ontwerp daar bovenop en zet het vast met schilderstape. Trek de lijnen met een potlood over; zo staat je ontwerp perfect op het hout.

Stap 2: Schuren voor de start

Zorg dat het oppervlak waar je gaat graveren spiegelglad is. Schuur het hout licht op met fijn schuurpapier. Hoe gladder het hout, hoe minder je brandpen blijft ‘haken’ achter de houtnerven.

Stap 3: Het graveren (het branden)

Laat je brandpen goed warm worden. Test de pen eerst even op de achterkant van de plank of op een reststukje hout.

Houding: Houd de pen vast als een dikke viltstift.
Druk: Laat de hitte van de pen het werk doen; druk niet te hard.
Tempo: Beweeg in een rustig, gelijkmatig tempo. Als je te lang op één plek blijft, wordt de brandplek groter en minder strak.

Stap 4: De afwerking (Food-safe!)

Na het graveren schuur je de plank nogmaals heel licht op om eventuele roetrestjes of potloodlijnen te verwijderen. Nu komt de belangrijkste stap: de olie. Omdat je van de plank wilt eten, mag je nooit gewone lak of beits gebruiken. Gebruik een minerale olie die geschikt is voor levensmiddelen. Smeer de plank goed in, laat het intrekken en veeg het overtollige weg met een pluisvrije doek. De gravure zal nu prachtig ‘oppoppen’ tegen het gevoede hout.

Veiligheid en onderhoud

Graveren is veilig, mits je op een paar zaken let:

Ventilatie: Er komt altijd een beetje rook vrij bij houtbranden. Werk in een goed geventileerde ruimte of onder een afzuigkap.

Onderhoud: Vertel de ontvanger van de plank (of onthoud het zelf!) dat een gegraveerde plank nooit in de vaatwasser mag. Even afnemen met een vochtige doek en af en toe opnieuw inoliën houdt de gravure jarenlang mooi.

Conclusie: Een ambacht met karakter

Een borrelplank graveren vraagt om een beetje geduld en een vaste hand, maar het resultaat is onbetaalbaar. Het is de ultieme manier om een alledaags gebruiksvoorwerp te transformeren tot een persoonlijk pronkstuk op tafel.